*
Chào Khách. Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký.
Hay bạn đã đăng ký nhưng quên mất email kích hoạt tài khoản?
Tháng Sáu 23, 2017, 01:51:52 PM


Đăng nhập với Tên truy nhập, Mật khẩu và thời gian tự động thoát


Trang: [1]
  In  
Tác giả Chủ đề: LỜI NÓI ÐẦU  (Đọc 3994 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
VuBang
Global Moderator
Newbie
*****
Offline Offline

Bài viết: 6


« vào lúc: Tháng Chín 27, 2007, 12:33:53 AM »

            

LỜI NÓI ÐẦU

     Khi nói đến Kinh Dịch thì chúng ta phải công nhận rằng,Sách Chu Dịch quả thật là một bộ sách có thể gọi là một “ Kỳ Thư ” vì nó là một bộ sách căn bản hàm chứa những nguyên lý về Vũ Trụ và Nhân sinh đầy đủ nhất. Nghĩa là nó bao gồm các môn học như: Khoa học, Triết học, Y học, Thiên văn học, Siêu hình học và Tâm lý học v.v..
     Vì thế, mà có rất nhiều người muốn tìm đọc và nghiên cứu về Kinh Dịch, nhưng phần lớn đều bỏ cuộc, lý do vì sự khó đọc và khó hiểu của Kinh Dịch, mặc dù người ta vẫn tin rằng Dịch là căn bản cho sự hiểu biết của con người.
     Nhưng học Dịch rất là khó.
     Khó nhất là sự quan trọng của Dịch không phải ở “ lời ” mà là ở “Tượng” và  “số ”. Như Chu Hy đã nói, trong  quyển Dịch thuyết Cương lĩnh: Phục Hy chỉ vạch ra có 8 quẻ, tuy chỉ có mấy nét mà đã nói lên được hết mọi lẽ huyền vi trong Trời Đất. Học Dịch khi hiểu được ở lời thì chỉ là hiểu phần thiển-cận  khi nào hiểu được phần Tượng mới mong đạt đến phần thâm sâu của Dịch . Thật vậy, có đọc “ lời ” mới đạt đến chỗ “ không lời ” của sách Dịch. Trình Di nói “ Tiền nhơn vì  Ý  mà truyền  Lời  kẻ hậu học lại đọc  Lời  mà quên  Ý ”.
    Hơn nửa, Dịch có nghĩa là biến mà là biến hai chiều xuôi và ngược, vì thế, với sự suy nghĩ có một chiều thuận hay nghịch, thì không thể nào hiểu nổi Kinh Dịch. Bởi thế có một số người thú nhận rằng không sao chịu nổi sự mù mờ đầy mâu thuẩn của Kinh Dịch, mặc dù thường nghe nói đến tiếng của Kinh Dịch, cũng vì vậy mà Kinh Dịch đã bị một số người xem như là một bộ sách bói toán.`   
    Dịch gồm có hai phần: hình nhi thượng học và hình nhi hạ học. Dịch cũng có hai cái học nhị  nguyên và nhất nguyên. Bởi vậy Dịch chẳng những là một bộ sách triết lý siêu hình, mà nó cũng là bộ sách triết lý về khoa học, như Thiên văn học, xã hội học, Tâm lý học, Địa lý học.. v.. v..
    Đọc Dịch đã khó như đã trình bày ở trên, vì Dịch chẳng những có một nghĩa, mà còn nhiều nghĩa. Dịch là biến mà cũng là bất biến. Hay nói một cách khác, Dịch là động: động trong cái tịnh. Bởi vậy Thiệu Khang Tiết mới bảo: “ Từ chỗ biến mà biết được chỗ bất biến, mới có thể bàn đến Dịch “. Thật vậy, Âm Dương là căn bản của mọi cuộc biến động, nhưng Âm Dương lại chẳng phải là hai, tuy trong thực tế rõ ràng là hai . Khó là ở chỗ đó. Âm là tịnh ; Dương là động .Nhưng “  Âm trung hữu Dương căn ; Dương trung hữu Âm căn “ , thì trong Tịnh có gốc Động, trong Động có gốc Tịnh . Bởi vậy Lão Tử mới khuyên ta nên dè đặt : “  Họa trung hữu phúc, phúc trung hữu Họa ” .
Dịch  là tương đối luận : Âm tự nó đâu phải luôn luôn xấu ; Dương tự nó đâu phải luôn luôn tốt. Tốt xấu , kỳ thật đều do hai chữ Thời và Vị mà ra. Cũng như không có cái gì làThiện , cái gì gọi là Ác một cách tuyệt đối. Tùy theo công dụng của nó, mà chia phần Thiện Ác.
   “ Thời ”, là thời gian ; “ Vị ”, là không gian. Âm tuy có tánh cách thấp kém, tiêu cực, còn Dương có tánh cách cao quý, tích cực, nhưng dù Âm hay Dương nếu “ đắc vị ”, “ đương vị ” thì tốt, mà “ thất vị ” hay “ bất đương vị ” thì xấu, Thánh Nhân căn cứ vào hai chữ THỜI và VỊ mà định tốt xấu, chứ tự nó không có cái gì tuyệt đối xấu, cũng không có cái gì tự nó luôn luôn tốt. Nói về cương nhu, mỗi thứ đều có chỗ thiện và bất thiện của nó : lúc đương phải dùng cương, thì lấy cương làm thiện. Lúc cần phải dùng nhu, thì lấy nhu làm thiện. Chỉ có “ Trung “ và “ Chánh “ mới không có chỗ bất thiện mà thôi.
     Đạo lý trong thiên hạ có nhiều việc nếu cho là  chánh  thì vẫn chánh nhưng lại vì hoặc bất cập, hoặc thái quá mà thành ra “ bất trung”.
Bởi  “ bất trung ” nên trở thành “ bất chánh ”. Ở quẻ Kiền trong Kinh Dịch có bàn đến cái đức của người quân tử gọi là “long đức” có viết : “ long đức nhi chánh trung giả dã”. Nghĩa là đức của người quân tử  ví như con rồng  nếu được  “ đắc trung ” mới được gọi là “ long đức ”. Vì vậy Dịch thường để chung hai chữ “ chánh trung ”.
     Vấn đề Âm Dương hay Thiện Ác của Dịch là một vấn đề rất quan trọng. Thiện đức mà dùng sai không đúng thời đúng chỗ, không còn Thiện nữa. Hơn nữa Thiện hay Ác cũng như Dương hay Âm vẫn cần thiết cho trật tư chung của vũ trụ, theo  “Thiên Đạo”.“Thiện Ác giai Thiên lý ”.
     Trong trật tự chung của Đạo đối với Thiên lý nhìn về mặt tổng thể của thiên cơ, mỗi sự vật đều theo cương vị trong nguồn máy chung mà hành động để giữ quân bình dù tốt hay xấu cũng đều thi hành theo mạng lệnh tự nhiên của Tạo Hóa .
Phải hiểu rõ bốn chữ  THỜI , VỊ , TRUNG , CHÁNH , trước khi đọc Kinh Dịch thì mới có thể hiểu được Dịch. Người quân tử mà dùng không đúng thời , đặt không đúng chỗ sẽ không dùng được chỗ nào hết. Trái lại kẻ tiểu nhơn mà đặt đúng chỗ, dùng đúng thời, tiểu nhơn vẫn đắc dụng. Dịch không nói thị phi , Dịch chỉ nói về lẽ lợi hại mà thôi.
     Hơn nữa, tìm hiểu Kinh Dịch cũng cần lưu ý đến những điểm sau đây:
     1. Vật có cùng mới có biến, nhưng “ tiệm biến” chứ không “ đột biến”
     Nghĩa là phải để ý đến luật “ tiêu trưởng”.Phàm Âm tiêu thì Dương trưởng, Dương tiêu thì Âm trưởng, Thời Bỉ, Âm trưởng Dương tiêu, tức là lúc tiểu nhơn thạnh, quân tử suy, người quân tử phải ẩn mới khỏi bị hại: “Thiên Địa bế, hiền nhân ẩn”. Đó là Đạo Minh Triết của Dịch.
     2. Âm Dương đắp đổi nhau mà có tác dụng, cho nên không có việc cô Âm hay cô Dương: “ Dương dĩ Âm vi cơ; Âm dĩ Dương vi xướng”( Dương lấy Âm làm nền;  Âm dựa theo Dương mà theo). Bởi Dương xướng Âm họa, cho nên không có việc lấy Dương mà trừ Âm hay lấy âm mà trừ Dương một cách tuyệt đối. Chỉ có việc dùng Dương hay Âm để ức chế lẫn nhau hầu lập lại quân bình như Lão Tử bảo: Thiên chi Đạo, tổn hữu dư, bổ bất túc. Hễ Âm thịnh thì tức Âm phò Dương, Dương thịnh tức Dương phò Âm, chứ không có việc chấp nhận cái này để phủ nhận cái kia .
     Tóm lại,Dịch không phải là sách luân lý thông thường, cho nên không nói phải quấy mà chỉ nói lợi hại . Đối với Thiên Đạo chẳng bao giờ Âm Dương thiếu một phía mà thành sự; về nhân sự, chẳng bao giờ quân tử và tiểu nhân thiếu một bên mà thành việc. Quan hệ là do tiêu trưởng ở bên nào: “Dương trưởng Âm tiêu” thì Thiên Đạo đến hồi Thái, nhân sự thông. Trái lại, nếu “Âm trưởng Dương tiêu” thì Thiên Đạo đến cơn Bĩ, nhân sự bất thông” ( bế ). Dịch lấy Thiên Đạo để hiểu nhân sự. Tức là nói về lẽ “Thiên nhân hợp nhất”, Đạo người và Đạo Trời không rời nhau , luôn luôn tương thông với nhau như một   “ thuận Thiên giả tồn, nghịch Thiên giả vong” . Dịch không phải là luật lệ của con người chế tác , mà là những luật lệ tự nhiên của Tạo Hóa, Trước khi có Dịch, lý của Dịch đã nằm sẵn trong sự vật rồi .
   

« Sửa lần cuối: Tháng Mười 04, 2007, 08:22:23 AM gửi bởi VuBang » Logged
Trang: [1]
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.2 | SMF © 2006, Simple Machines LLC

Design & Content © Qui Nguyên - Châu Ðạo California
Valid XHTML 1.0! Valid CSS! Dilber MC Theme by HarzeM